Cafés en restaurants in Zaandam

Van de 281 zaken in Zaandam publiceren er 206 openingstijden, 73 procent. Daarvan opent 83 procent op zondag en werkt 33 procent na elven door. Zonder online aanwezigheid zit 36 procent, het hoogste aandeel van deze partij.

De Zaanstreek was het oudste moderne industrielandschap van Europa, en de cijfers zijn niet mis. In 1729 stonden er 635 molens: zagerijen, oliemolens, pelmolens, papiermolens. Toen de stoom kwam ging het snel: in 1887 waren er nog 143 over, terwijl negentien stoomzagerijen al drie keer zoveel produceerden.

Wat bleef, is cacao. In 1985 verwerkte de streek 132.000 ton bonen, ongeveer 80 procent van alles wat Nederland importeerde. Daar komen Verkade, Duyvis en Lassie bij, en Albert Heijn begon hier in een winkeltje van twaalf vierkante meter. De smaak van Zaandam zit dus in de fabriek, niet in een recept: een eigen streekgerecht heeft de stad niet.

Over de Zaanse Schans één correctie: dat is geen oud dorp. De houten huizen zijn er vanaf 1961 naartoe verplaatst. Het is ook geen openluchtmuseum, want er wordt gewoon gewoond. En het huisje van tsaar Peter dateert van 1632, dus het was al oud toen hij er in 1697 een week logeerde. De helft van de inwoners heeft inmiddels wortels buiten Nederland, en dat is in het aanbod duidelijker te proeven dan welke molen ook.